Bệnh ung thư đến giờ vẫn là một căn bệnh “vô phương cứu chữa” có tỉ lệ tử vong cao hàng đầu, trong đó ung thư vú là một căn bệnh chiếm tỉ lệ cao ở phụ nữ Việt Nam và cả trên thế giới.
Cho đến nay, nền y học cũng đã đạt được nhiều thành tích tiến bộ trong việc nghiên cứu các loại thuốc kháng lại, ức chế và triệt tiêu tế bào ung thư vú giúp kéo dài năm sống cho chị em phụ nữ. Bằng những phương pháp như phẫu thuật, hóa trị hay xạ trị có thể hạn chế được sự phát triển cả các tế bào ung thư vú một cách hiệu quả nhất.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn biết tất tần tật về bệnh ung thư và cách điều trị.
I.UNG THƯ VÚ LÀ GÌ?
Bệnh Ung Thư Vú là căn bệnh xuất hiện khi các tế bào (ung thư) ác tính bị phát hiện trong các mô của vú. Các tế bào ung thư này sau đó phát tán trong các mô hoặc cơ quan và di căn sang các phần khác của cơ thể. Và đó là một trong nhiều tế bào ung thư gây ảnh hưởng tới sức khỏe của chị em phụ nữ.
II.NGUYÊN NHÂN
Nguyên nhân gây nên căn bệnh ung thư vú ở hầu hết chị em phụ nữ là do:
+ Tiền sử gia đình bị ung thư vú: điều này có nghĩa là trong gia đình có mẹ, chị, em gái đã mắc bệnh ung thư vú thì nguy cơ mắc bênh này sẽ cao hơn.
+ Có vài xáo trộn trong tuyến vú
+ Sự đột biến của một số gene
+ Chịu tác động lâu dài của oestrogen (phụ nữ có kinh trước 12 tuổi và mãn kinh sau 55 tuổi)
+ Dùng thuốc nội tiết trong thời gian dài; không sinh con hoặc có con đầu lòng sau 30 tuổi
+ Không cho con bú mẹ
+ Hút thuốc lá và uống rượu
+ Ăn nhiều thịt, chất béo
+ Cơ địa béo phì.
Phụ nữ thừa cân thuộc dạng nội hình (hình quả táo) tích trữ mỡ thừa ở vùng bụng và các cơ quan nội tạng, có nguy cơ ung thư vú cao hơn những phụ nữ thừa cân dạng trung bình (hình quả lê) trữ mỡ thừa ở hông và đùi, hoặc dạng ngoại thái (hình cọng giá).
IV.CÁC GIAI ĐOẠN CỦA UNG THƯ VÚ
Giai đoạn đầu
Đây là giai đoạn mới chớm khi các tế bào ung thư còn bị giới hạn trong ông dẫn sữa mà chưa ăn sâu vào nhũ mô vũ hay các mô nâng bên ngoài ống dẫn sữa. Cơ hội có thể chữa lành của thời kỳ này từ 90% đến 100% bằng giải phẫu toàn phần vú, hay một phần vú cộng với xạ trị (radiation). Có nhiều trường hợp, bác sĩ còn cho bệnh nhân dùng thêm thuốc loại kích thích tố như tamoxifen.
Giai đoạn 2
Lúc này các tế bào ung thư đã lớn hơn một tí, kích thước 1-2cm và chưa lây lan vào hạch nách. Cơ hội sống còn sau mười năm là khoảng 80% đến 90%.
Cách chữa cũng tương tự giai đoạn đầu nhưng một số bệnh nhân có thể được khuyên nên sử dụng thêm hóa chất trị liệu nữa (chemotherapy). Ngoài ra, các phụ nữ đã tắt kinh còn có thể được dùng một loại thuốc gọi là Aromatase Inhibitor như Arimidex, Letrozole, hay Aromasin thay vì tamoxifen. Đây cũng là thuốc loại kích thích tố.
Giai đoạn 3:
Vào giai đoạn này thì khối u lớn hơn khoảng 3-5cm và chưa lan vào hạch nách. Cơ hội sống còn sau mười năm tùy thuộc vào kích thước của ung thư và bao nhiêu hạch bị lây lan. Cách chữa cũng tương tự như giai đoạn 2, nhưng phần lớn bệnh nhân được khuyên nên sử dụng thêm hóa chất trị liệu (chemotherapy), nhất là những ung thư lớn hay đã vào hạch nách.
Giai đoạn 4
Lúc này khối u lớn chúng khoảng hơn 5cm và đã lan vào nhiều hạch nách nhưng chưa lây lan đi xa. Cơ hội sống còn sau mười năm tùy thuộc vào kích thước của ung thư và bao nhiêu hạch bị lây lan. Đây là thời kỳ khá trễ và có cơ hội mắc bệnh ung thư vú trở lại hay lây lan qua các bộ phận khác rất cao. Cách chữa thường bắt đầu bằng hóa chất trị liệu (chemotherapy), sau đó là giải phẫu và xạ trị, giúp bảo vệ sức khỏe phụ nữ.
Giai đoạn 5
Có thể nói đây là giai đoạn cuối và nặng nhất của căn bệnh ung thư vú. Lúc này đây các tế bào ung thư đã lây lan qua các bộ phận khác trên cơ thể như gan, phổi, xương, não,..Ở giai đoạn này rất nguy hiểm, bệnh nhân có nguy cơ mất mạng bất cứ lúc nào. Cách chữa trị lúc này thường là sử dụng hóa chất hay thuốc loại kích thích tố để hạn chế sự lây lan của các tế bào ung thư trong cơ thể.
Vậy nên, ung thư được biết sớm bao nhiêu thì cơ hội sống cao hơn bấy nhiêu. Cách phát hiện sớm muộn là nên đi khám định kỳ thường xuyên để biết được tình trạng sức khỏe của mình.
V.CÁC GIẢI PHÁP ĐIỀU TRỊ UNG THƯ VÚ
1.Phẫu thuật
Phẫu thuật là phương pháp mổ xẻ lấy khối u ở vủa, sau đó bệnh nhân được xạ trị để giảm bớt nguy cơ bệnh trở lại. Nếu nặng thì có thể phải cắt bỏ toàn thể vú, các hạch dưới nách và phần mô lót quanh bắp thịt ngực.
Tạo lại hình dáng của vú sau khi vú thật bị cắt bỏ hoàn toàn hay một phần và gây ra sự dị dạng của vú: Có nhiều cách tạo hình khác nhau: dùng chất độn silicone, hay chính mô tế bào của người bệnh để tái tạo vú.
2.Xạ trị ( Radiation Therapy )
Xạ trị là một phương pháp điều trị bằng năng lượng quang tuyến X cao độ để triệt tiêu các tế bào ung thư. Cách xạ trị này nhằm ức chế sự ohats triển của các tế bào ung thư trước khi phẫu thuật loại bỏ, hay tiêu diệt tế bào ung thư còn sót lại sau cuộc giải phẫu. Xạ trị thường được sử dụng sau phẫu thuật cắt bỏ khối u ung thư quá lớn hay có nhiều hạch ở nách bị ung thư. Xạ trị thường được chia ra làm nhiều ngày. Mỗi ngày, một phần nhỏ của tổng số quang tuyến sẽ được chiếu vào cơ phận bị bệnh. Đối với ung thư vú, bệnh nhânthường được chiếu quang tuyến khoảng từ sáu đến bảy tuần.
Các bệnh nhân thường chịu đựng được một cách dễ dàng các phản ứng phụ của xạ trị ung thư vú. Các phản ứng thông thường nhất là bị phỏng nhẹ, lột da, đau ran. Đôi khi, nếu bị phản ứng phụ quá nặng, bệnh nhân cần phải nghỉ một thời gian ngắn trước khi điều trị lại.
3.Hoá chất trị liệu ( Chemotherapy )
Dùng hóa chất trị liệu là để triệt tiêu các tế bào ung thư. Hóa chất trị liệu (chemotherapy) thường được dùng thêm với việc giải phẫu, xạ trị (radiation therapy) hay dùng để chống ung thư khi nó tái phát hay lây lan. Hóa chất trị liệu được dùng sau hay trước khi mổ sạch ung thư ở giai đoạn 3, 4 và 5, điều này đã được các bác sĩ chứng minh là có thể gia tăng cơ hội sống cho bệnh nhân.
Hóa chất trị liệu có nhiều phản ứng phụ mà bạn cần phải để ý, tuy nhiên các phản ứng này thường được làm giảm bởi nhiều cách khác nhau nhằm chống lại các phản ứng phụ của hóa chất và phần lớn bệnh nhân có thể chịu được được dễ dàng hơn. Các hóa trị nào được dùng thì sẽ được bác sĩ chỉ định rõ đối với từng bệnh nhân.
4.Điều trị bằng cách chế ngự mục tiêu ( TARGETED THERAPY )
Cách điều trị này có nghĩa là những yếu tố di truyền hay kết quả của những yếu tố di truyền trong cơ thể như những yếu tố gây ra bệnh ung thư có thể trở thành mục tiêu trị liệu.
Chẳng hạn như yếu tố di truyền Her 2 neu (hay erbB2) là yếu tố tăng trưởng các tế bào biểu bì, trong đó có các tế bào ung thư vú. Đây là loại ung thư vú nguy hiểm nhất cần phải loại bỏ. Bệnh nhân có thể sử dụng các loại thuốc đặc trị để điều trị theo chỉ định của các bác sĩ.
5.Trị liệu bằng kích thích tố ( HORMONAL THERAPY )
Các điều trị này là nhăm ngăn chặn tế bào ung thư bằng cách tiêm thêm kích thích tố vào trong cơ thể. Nói chung, rất nhiều ung thư vú tăng trưởng dưới sự kích thích của các kích thích tố nữ. Nếu ta chế ngự được sự kích thích này, các tế bào ung thư có thể ngưng phát triển hay bị tiêu hủy. Vì ung thư vú là một bệnh chịu ảnh hưởng của kích thích tố nữ, điều khiển kích thích tố nữ trong cơ thể là một cách rất hữu hiệu để chữa ung thư vú loại nhạy cảm với kích thích tố nữ. Tôi xin nhấn mạnh là cách chữa ung thư vú bằng cách điều khiển kích thích tố nữ chỉ có hiệu quả cho các ung thư vú nào nhạy cảm với kích thích tố nữ mà thôi.
6.Dùng thuốc đặc trị
Điều trị ung thư vú đòi hỏi bạn phải kiên trì và tuân thủ các nguyên tắc chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên, cho dù chúng ta sử dụng biện pháp nào đi chăng nữa thì vẫn có những mặt hạn chế nhất định, ví dụ như phương pháp hóa trị sẽ làm ảnh hưởng đến cơ thể, gây mệt mỏi, suy kiệt sức khỏe của người điều trị; hoặc phương pháp xạ trị là dùng tia X để tiêu diệt các tế bào ung thư nhưng lại không thể tiêu diệt hết tất cả các khối u, làm khối u vẫn có thể phát triển và di căn …
VI.CÁCH PHÒNG NGỪA UNG THƯ VÚ
1.Duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh (BMI < 25)
Cơ thể khỏe mạnh và duy trì được cân nặng ổn định sẽ giúp bạn phòng chống được nguy cơ mắc bệnh ung thư vú ở phụ nữ. Trọng lượng đạt được ở tuổi trung niên, độc lập của BMI, đã được thể hiện ung thư vú tăng lên đáng kể.
2.Tránh uống rượu và hút thuốc
Phụ nữ uống nhiều chất cồn mỗi ngày cũng có nguy cơ mắc bệnh ung thư vú cao 20-25%. Thêm nữ, hút thuốc cũng làm tăng nguy cơ ung thư vú sau ung thư phổ. Vì vậy, để có một cuộc sống khỏe mạnh không bệnh tật, bạn nên tránh xa thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói thuốc.
3.Ăn càng nhiều trái cây và rau quả càng tốt
Bữa ăn hàng ngày rất quan trọng trong việc phòng tránh bệnh ung thư vú bao gồm các loại rau họ cải (bông cải xanh, bắp cải , cải bruxen, súp lơ), rau lá xanh đậm (collard, cải xoăn, rau bina), cà rốt và cà chua. Các loại trái cây bao gồm cam quýt, dâu và anh đào.
Lưu ý cách tốt nhất là ăn các loại rau họ cải sống hoặc luộc, vì các chất phytochemical giúp bảo vệ chống lại bệnh ung thư vú có trong rau cải bị mất dần đi khi đun nóng ở nhiệt độ cao.
4.Tập thể dục thường xuyên
Tập thể dục hàng ngày là cách tăng cường sức khỏe phụ nữ, bảo vệ mạnh mẽ chống lại ung thư vú. Dành 30 phút hoặc nhiều hơn mỗi ngày cho các bài tập aerobic (hoặc đi bộ nhanh) là chìa khóa thành công trong việc phòng chống ung thư vú.
5.Kiểm soát chất béo trong cơ thể
Các loại chất béo trong chế độ ăn uống của bạn có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư vú. Giảm thiểu tiêu thụ chất béo omega-6 (hướng dương, dầu cây rum, ngô và dầu hạt bông), chất béo bão hòa và chất béo trans (Chất béo trans là các chất béo không bão hòa có đồng phân trans). Chất béo dạng trans fat thường có trong :Margarin, mỡ pha với bánh cho xốp giòn, thực phẩm chế biến như bánh snack (bánh quy giòn, khoai tây chiên) bánh nướng (bánh xốp nướng, bánh quy dẹt nhỏ) với hydrogenated oil, những món đồ rán, chiên, đặc biệt các loại dầu chiên đi chiên lại hoặc trong việc trộn xa lát, mỳ gói…
Hãy tiêu thụ các chất béo omega-3, đặc biệt là từ dầu cá (cá hồi, cá ngừ, cá thu, cá mòi, cá hồi hồ và cá trích). Tiêu thụ các loại dầu không bão hòa đơn (cải dầu, dầu ôliu, hạt / hạt, bơ), là những thực phẩm có đặc tính chống ung thư.
6.Kiểm soát lượng đường huyết
Để ngăn ngừa lượng đường huyết trong cơ thể bạn cần chú ý tới các thực phẩm bột mì trắng, gạo trắng, khoai tây trắng, đường và các sản phẩm có chứa đường gây ra thay đổi hoóc môn thúc đẩy tăng trưởng của tế bào trong mô vú. Thay thế những những sản phẩm này bằng các loại như ngũ cốc và hạt / cây họ đậu vì chúng có nhiều chất xơ và chất lignan là một chất đặc biệt có thể giúp phụ nữ hạn chế ung thư vú.
7.Thêm các chế phẩm từ đậu nành
Thêm các chế phẩm từ đậu nànhtrong chế độ dinh dưỡng hàng ngày sẽ giúp bạn ngừa được bệnh ung thư vú, giảm cholesterol xấu và bổ sung đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể: như đậu phụ, đậu nành nén, đậu edamame, đậu nành rang, sữa đậu nành và tương Miso. Sự liên hệ giữa việc giảm nguy cơ ung thư vú với việc ăn thực phẩm đậu nành là do chất isoflavones đậu nành có hiệu ứng estrogenic làm thay đổi các tế bào vú, dẫn đến việc giảm các các chất sinh ung thư carcinogens.
8.Cẩn thận khi bổ sung estrogen thay thế
Ðiều trị bằng hormon thay thế là con dao hai lưỡi, nếu điều trị đúng cách thì sẽ cho kết quả tốt, nếu dùng không đúng, theo dõi không tốt sẽ dẫn đến những hậu quả nguy hiểm: làm tăng nguy cơ quá sản nội mạc tử cung, ung thư nội mạc tử cung, các bệnh vú (như đau, cương vú, ung thư), tăng huyết áp, huyết khối. Cũng tránh các hợp chất giống như estrogen tồn tại trong môi trường, như thuốc trừ sâu và hoá chất công nghiệp.
9.Phòng ngừa bệnh ung thư vú bằng thực phẩm sữa ong chúa
Sữa ong chúa không những có thể sử dụng để điều trị ung thư, mà nó còn có thể được dùng để phòng ngừa các bệnh ung thư, vì hoạt tính kháng ung thư có trong hai loại thuốc này. Sản phẩm có thể sử dụng cho những ai muốn phòng tránh ung thư một cách hữu hiệu và an toàn nhất.
10.Duy trì một cuộc sống tích cực lạc quan
Luôn giữ tinh thần thoải mái, xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp và lành mạnh. Hãy ngủ đủ giấc (7-8 giờ/đêm).
VII.KẾT LUẬN:
Tóm lại, ung thư vú là một căn bệnh rất phổ biến ở phụ nữ Việt Nam cũng như trên thế giới và nguy hiểm. Ung thư vú có thể chữa lành được nếu truy tầm sớm và chữa trị đúng cách, trong điều trị ung thư vú đòi hỏi phải nắm vững những kiến thức cơ bản về sinh bệnh học và cũng rất cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa các thầy thuốc thuộc nhiều chuyên khoa sâu về ung thư học nhằm đạt được thành công ở mức độ cao nhất.
Thực hiện:
